>  Bài Viết Hướng Dẫn  >  NHỆN GIÉ ( RỆP GIÉ) HẠI LÚA
NHỆN GIÉ ( RỆP GIÉ) HẠI LÚA
NHỆN GIÉ ( RỆP GIÉ) HẠI LÚA 06/12/2011

 

NHỆN GIÉ ( RỆP GIÉ) HẠI LÚA

 

1.Tầm quan trọng

Trước đây, khoảng năm 2000,  nhện gié / rệp gié xuất hiện và gây hại trong vụ Hè Thu tại một số tỉnh ĐBSCL như Đong Tháp, Cần Thơ, Kiên Giang… Tuy nhiên, trong vụ Mùa 2007, nhện gié lại được báo cáo gây hại một số tỉnh phía Bắc như Hải Dương, Hà Nội, Thái Nguyên, Hưng Yên… thấy thu năng suất 25 – 30%, cá biệt có nơi báo cáo tới 50 – 60%.

 

2.Triệu chứng gây hại:

Nhện gié hầu như có thể xuất hiện ở mọi giai đoạn sinh trưởng của lúa từ giai đoạn  mạ đến trổ, chín  và gây hại các bộ phận của lúa như bẹ lá, gân lá, thân, cuống bông/gié và cả hạt lúa.

+ Giai đoạn mạ, nhện chủ yếu hại bên ngoài bẹ, nơi tiếp giáp giữa bẹ và thân.

+ Giai đoạn đẻ nhánh – làm đòng, nhện đục vào trong sống và gây hại bẹ và gân lá.

+ Giai đoạn trổ – chín, nhện gây hại chủ yếu trong bẹ, gân lá, thân, cuống bông và nếu mật số cao, nhện bò lên và chui vào vỏ trấu, gây hại trên hạt.

Triệu chứng phổ biến do nhện gié gây hại trên bẹ, thân là các vết sọc dài có màu nâu thẩm mà nông dân gọi là bệnh “cạo gió” hay “bã trầu”.

Nếu nhện gây hại trên bông sẽ khiến bông có dạng thẳng đứng vì phần lớn hạt bị lép, lửng. Hạt bị nhên hại có màu nâu lốm đốm, méo mó.

Ngoài việc chích hút nhựa lúa, vết thương cơ giới do nhện gây ra còn tạo điều kiện cho một số nấm xâm nhập và gây hại trong đó đáng chú ý là nấm gây bệnh thối bẹ (Sarocladium oryzae).

 

3.Tác nhân và đặc tính sinh học

Nhện gié có tên khoa học là :  Steneotarsonemus spinki (Oligonicus oryzae), thuộc bộ nhện : Acarina.

Nhện có kích thước rất nhỏ, trong suốt, khó quan sát bằng mắt thường, tuy nhiên có thể thấy  được bằng kính lúp.

Vòng đời nhện gié ngắn  từ 10 – 12 ngày.

Nhện cái đẻ khoảng 50 trứng, trứng màu trắng, đẻ rải rác trong bẹ, trứng không thụ tinh được sẽ nở ra nhện đực.

Trứng sau 1 – 2 ngày sẽ nở ra nhện non có cơ thể nhọn, dai, 3 cặp chân, kéo dài khoảng 4 – 5 ngày. Giai đoạn nhện trưởng thành có 4 cặp chân, dài khoảng 5 -6 ngày.

Nhện sống chủ yếu trong bẹ lúa, gân lá phía trên mực nước và gây hại bằng cách chích hút nhựa.

 

4. Điều kiện môi trường:

Nhện gié sống thuận lợi trong điều kiện thời tiết nóng, khô, ruộng thiếu nước, do đó nhện gây hại chủ yếu trong tháng 6 – 7 vụ Hè Thu ở ĐBSCL và tháng 8 - 9 vụ Mùa   ở miền Bắc. Tuy nhiên cũng cần lưu ý trong vụ Hè Thu 2008 ở ĐBSCL tuy mưa đến sớm, mưa nhiều, nhưng nhện gié vẫn gây hại trên diện rộng.

Ghi nhận cho thấy sự bộc phát của nhện gié thường vào giữa và cuối vụ có liên quan đến việc sử dụng nhiều thuốc trừ sâu vào đầu vụ do đó làm giảm mật số thiên địch của nhện như nhện ăn thịt và ong ký sinh.

Nhện gié phát triển và gây hại mạnh trên các chân ruộng gieo sạ dầy, bón thừa đạm, ruộng khô hạn, ruộng sạ chay, sạ liên tục, vệ sinh đồng ruộng kém, ruộng còn sót lúa gốc, lúa rày của vụ trước bị nhện gié và cả giống mẫn cảm với nhện như IR.50404, Khang Dân 18, Nếp cái hoa vàng…

 

5. Biện pháp quản lý:

- Luân canh (nếu có thể) để cắt đứt nguồn ký chủ.

- Sau thu hoạch, đốt đồng nếu ruộng thường xuyên bị nhện gié gây hại.

- Cày ải phơi đất, làm đất kỹ nhất là ruộng các vụ trước thường xuyên bị nhện hại.

- Vệ sinh đồng ruộng, diệt lúa gốc, lúa rày của vụ trước bị nhện gié gây hại.

- Không sạ dầy.

- Bón phân cân đối, hợp lý, không bón thừa đạm.

- Giữ mức nước thích hợp cho từng giai đoạn sinh trưởng của lúa, không để ruộng khô.

- Bảo vệ thiên địch (ong, nhện ký sinh) đầu vụ bằng cách sử dụng thuốc BVTV khi cần thiết.

- Thăm đồng thường xuyên, chú ý giai đoạn cuối đẻ nhánh – trổ ( 35 – 60 NSS), nhất là giai đoạn từ : 35 –  50NSS, dùng kính lúp quan sát trong bẹ nếu thấy có nhện hoặc trên bẹ, gân, thân, cuống bông có triệu chứng như mô tả trên (vết sọc dài màu nâu thẩm) thì cần phun thuốc phòng trị nhện ngay, không để nhện gây hại trên cuống bông/gié hay hạt rồi mới phun thuốc vì khi ấy đã quá muộn, nhện đã hại đến năng suất.

- Về thuốc trừ nhện có thể dùng các loại thuốc đặc trị nhện sau :

            + Sulox 80WP : pha 20 – 30 gr/8 lít.

            + Saromite 57EC : pha 8 – 10 ml/8 lít.

            + Lancer 97DF : pha 10 gr/8 lít.

            + Dầu khoáng SK Enspray 99EC : pha 40 – 60 ml/8 lít.

Khi phun thuốc cần chú ý :

(1)   Trước khi phun, nếu có thể, cho nước vào ruộng, để nhện di chuyển lên trên, khi phun nhện dễ trúng thuốc.

(2)   Nên chỉnh bét phun mịn hạt và phun đẩm vào nơi nhện sống và gây hại : bẹ, thân lá.

(3)   Do nhện rất nhỏ, ẩn náu trong bẹ lúa, lại được bao bọc trong kén tơ mỏng nên cần phun nhiều nước, tối thiểu phải phun 5 – 6 bình 8 lít trên 1000 m2 (400 – 500 lít nước/ha). Có thể phun sáng sớm hay chiều mát. Nếu lúa đang trổ nên phun vào buổi chiều (nếu trời không mưa). Cần theo dõi kỷ hướng dẫn trên nhãn.

 

Triệu chứng trên cuống bông Triệu chứng trên gié lúa

 

Nhện trưởng thành

Nhện trứng

 

THÔNG TIN NÔNG NGHIỆP KHÁC
SẢN PHẨM TIÊU BIỂU
SAGOGRAIN 300EC là thuốc trừ nấm phổ rộng, dạng nhủ dầu...
MIZIN là thuốc trừ cỏ thành phần hoạt chất là Atrazine chuyên...
TRIZOLE 75WP
Trizole 75WP có hoạt chất Tricyclazole được sử dụng phòng...
PYANCHOR GOLD 8.5 EC
Các sản phẩm trừ cỏ đặc biệt là thuốc trừ cỏ cho cây lúa của Công ty CP. BVTV Sàigòn từ lâu đã và đang được đông đảo bà con nông dân biết đến như là những sản phẩm có hiệu quả cao, an toàn cho cây lúa, môi trường và cho người sử dụng. Do đó, trong nhiều năm qua, Công ty đã cung ứng ra thị trường một lượng lớn các sản phẩm trừ cỏ đặc biệt là các sản phẩm trừ cỏ của Hàn Quốc như Star 10WP, Pyan-plus 5.8EC và Pyanchor 3 EC. Nhận thức được trách nhiệm của mình trước đông...
TƯ VẤN & HỎI ĐÁP